Η ψευδαίσθηση της τελειότητας, η τέλεια ζωή “των άλλων” και άλλοι αστικοί μύθοι
Δεν θυμάσαι πότε ακριβώς ξεκίνησε. Δεν ήταν μια συγκεκριμένη στιγμή ούτε μια συνειδητή απόφαση. Ήταν περισσότερο μια αργή, σχεδόν αθόρυβη διαδικασία. Κάποια στιγμή απλώς άρχισες να πιστεύεις ότι υπάρχει ένας σωστός τρόπος να ζεις, να φαίνεσαι, να συμπεριφέρεσαι.
Ένας τρόπος πιο τακτοποιημένος, πιο ισορροπημένος, πιο «σωστός» από τον δικό σου.
Την τελειότητα δεν τη συνάντησες ξαφνικά. Τη συνήθισες. Τη συνάντησες σε εικόνες στα social media, σε αφηγήσεις, σε ανθρώπους που έμοιαζαν να τα έχουν όλα υπό έλεγχο. Και χωρίς να το καταλάβεις, άρχισες να μετράς τον εαυτό σου με αυτό το αόρατο μέτρο.
Δεν ήθελες απαραίτητα να είσαι τέλεια. Ήθελες απλώς να μην υστερείς.
Η ψευδαίσθηση της τελειότητας
Η ψευδαίσθηση της τελειότητας λειτουργεί ακριβώς έτσι.
Δεν σου ζητάει να γίνεις κάτι εξωπραγματικό. Σου ζητάει να διορθώνεις διαρκώς τον εαυτό σου. Να λειαίνεις τις γωνίες. Να κρύβεις ό,τι δεν ταιριάζει στην εικόνα. Να δείχνεις ότι «τα πας καλά», ακόμα κι όταν μέσα σου δεν είσαι σίγουρη τι σημαίνει αυτό. Και όσο περισσότερο προσπαθείς να πλησιάσεις αυτή την ιδέα του τέλειου, μάντεψε, τόσο περισσότερο απομακρύνεσαι από την εμπειρία της ζωής όπως πραγματικά είναι.
Γιατί η τελειότητα δεν είναι ποτέ παρούσα. Βρίσκεται πάντα ένα βήμα μπροστά. Αν καταφέρεις αυτό, υπάρχει κάτι επόμενο που πρέπει να διορθωθεί. Αν πετύχεις έναν στόχο, υπάρχει ένας άλλος που περιμένει. Αν δείχνεις καλά, πρέπει να συνεχίσεις να δείχνεις καλά. Δεν υπάρχει σημείο άφιξης, μόνο διατήρηση.
Κάπως έτσι, η ζωή μετατρέπεται σε διαχείριση. Διαχείριση εικόνας, συναισθημάτων, αντιδράσεων, προσδοκιών. Δεν ζεις ακριβώς αυτό που συμβαίνει· το παρακολουθείς και το αξιολογείς ταυτόχρονα. Αναρωτιέσαι αν είναι αρκετό, αν φαίνεται σωστό, αν ανταποκρίνεται σε αυτό που «θα έπρεπε» να είναι.
Η εποχή της φιλοδοξίας, πειθαρχίας, και της αυτοβελτίωσης
Το πιο ύπουλο κομμάτι της τελειότητας είναι ότι δεν φαίνεται επιβλαβής. Αντίθετα, συχνά παρουσιάζεται ως φιλοδοξία, πειθαρχία, αυτοβελτίωση. Κανείς δεν σου λέει ότι κουράζεσαι επειδή προσπαθείς υπερβολικά. Σου λένε ότι απλώς χρειάζεσαι λίγη ακόμη προσπάθεια. Όμως υπάρχει ένα σημείο που κάτι αρχίζει να ραγίζει. Δεν είναι πάντα δραματικό. Μπορεί να είναι μια ήσυχη στιγμή, όπου συνειδητοποιείς ότι ενώ «όλα πάνε καλά», εσύ δεν νιώθεις πραγματικά παρούσα στη ζωή σου. Ότι ζεις μέσα σε μια συνεχή προσπάθεια να είσαι σωστή, αντί να είσαι αληθινή.
Εκεί αρχίζει να φαίνεται το τίμημα.
Η τελειότητα δεν σε φέρνει πιο κοντά στους άλλους. Σε κρατάει σε απόσταση. Δεν αφήνει χώρο για αδυναμία, για σύγχυση, για αυθορμητισμό. Δεν αφήνει χώρο για το ανθρώπινο στοιχείο που κάνει τις σχέσεις αληθινές και τη ζωή βιώσιμη. Και όσο περισσότερο προσπαθείς να κρύψεις τις ατέλειες, τόσο πιο μόνες μοιάζουν. Γιατί δεν τις μοιράζεσαι. Δεν τις επιτρέπεις. Δεν τις αναγνωρίζεις καν ως μέρος της εμπειρίας σου.
Η στιγμή που αρχίζεις να αμφισβητείς την τελειότητα δεν έρχεται με θόρυβο. Έρχεται με κούραση. Με μια εσωτερική αντίσταση στο να συνεχίσεις να προσπαθείς να δείχνεις κάτι που δεν αντικατοπτρίζει όλο σου το εύρος. Με μια ανάγκη για λιγότερη εικόνα και περισσότερη αλήθεια.
Και τότε συμβαίνει κάτι απλό αλλά βαθιά απελευθερωτικό: σταματάς να ζητάς από τον εαυτό σου να είναι τέλειος. Του επιτρέπεις να είναι πραγματικός.
Η πραγματικότητα δεν είναι πάντα όμορφη, αλλά είναι βιώσιμη
Έχει χώρους να αναπνεύσεις. Έχει περιθώρια να αλλάξεις γνώμη. Έχει μέρες που δεν αποδίδεις και αυτό δεν ακυρώνει την αξία σου. Έχει ζωή, όχι μόνο εμφάνιση ζωής. Ίσως τελικά το αντίθετο της τελειότητας να μην είναι η αποτυχία. Ίσως να είναι η ειλικρίνεια. Η αποδοχή ότι δεν χρειάζεται να είσαι πάντα συγκροτημένη, ήρεμη, ισορροπημένη. Ότι μπορείς να είσαι και κουρασμένη, και αβέβαιη, και ατελής — και να συνεχίζεις να αξίζεις χώρο, αγάπη και παρουσία.
Γιατί κανείς δεν συνδέθηκε ποτέ με το τέλειο. Συνδεθήκαμε με το ανθρώπινο. Με το ραγισμένο. Με αυτό που δεν προσπαθεί τόσο πολύ να είναι κάτι άλλο.
Και ίσως εκεί, μακριά από την ψευδαίσθηση της τελειότητας, να υπάρχει μια ζωή πιο ήσυχη, πιο αληθινή και τελικά πιο δική σου.
